In een bomvolle achterzaal (ca. 70 personen) van Café Rembrandt begon Mark Rutte – enthousiast als immer - met een drietal zaken die hij als nieuwe staatssecretaris (sinds 17 juni 2004) van o.a. Hoger Onderwijs als belangrijke punten ziet:
1) Ondernemerschap opnemen in het HBO/WO onderwijs, en zo het positivisme terugbrengen in de economie.
2) Vraag van de markt moet aansluiten op degenen die het MBO verlaten (bv. hoofdrekenen en uitserveren leren als je in de horeca gaat werken).
3) Met een goed Nederlands woord de ‘Begeisterung’ in het Hoger Onderwijs terugbrengen. Alle opleidingen worden gebenchmarked. Er komt geld voor doorstroming en de Wet wordt gestroomlijnd.
Mark Boumans (opleidingsmanager NHL) haakte meteen hierop in door de mentaliteit van de student aan de orde te stellen: als je meer moet betalen, ben je dan ook een gemotiveerder student? Volgens Marinus Tabak (student) is in de USA de mentaliteit: een tien is gaver dan een zes. Hier ben je ‘cool’ als je zonder teveel inspanning een vak net binnenhaalt, terwijl je de avond ervoor nog in de kroeg stond te bier te drinken.
Als de drie Hogescholen in Leeuwarden meer richting kenniseconomie gaan, dan zal er ook ruimte moeten komen voor een eigen masters-opleiding opperde Mark Boumans. Rutte is het hier niet mee eens, er wordt al € 2,7 miljard uitgegeven aan onderwijs en een masters in Leeuwarden maakt daar geen deel vanuit. Op de vraag of er ook studiefinanciering voor doorstroming van HBO naar WO vrijgemaakt kan worden (zoals er nu ook van MBO naar HBO is) antwoordde Rutte wederom ontkennend. Hij legde uit dat een HBO-opleiding een afgeronde opleiding is en een masters moeten studenten dus maar zelf financieren. Tevens vindt Rutte dat studenten hun leenangst maar eens moeten kwijtraken.
Dit was de zaal niet met Rutte eens. Een journalist van het Fries Dagblad meldde dat de IBG-groep had uitgerekend dat hij best nog wat meer van zijn studieschuld van €6.000 kon afbetalen met zijn huidige startinkomen. Ook andere studenten protesteerden heftig. Elmar Otter (Groen Links) vroeg zich af wat Rutte vindt van een systeem, waarin studenten beloond worden in: studiepunten, vrijwilligerswerk of bijbanen. De reactie van de zaal was hoelang Rutte eigenlijk over zijn studie heeft gedaan. Antwoord is dat Rutte drie jaar voorzitter JOVD was (toen waren de mogelijkheden daarvoor er nog, zonder buitenboord te vallen) en er toen nog vier jaar over deed, plus een half jaartje over de scriptie.
Vervolgens werd duidelijk dat er jaarlijks € 100 miljoen naar de kenniscentra gaat die onder andere zorgdragen voor de communicatie tussen werkgevers en onderwijsinstellingen. Volgens Mark Rutte moeten de onderwijsvergadertijgers plaatsmaken voor echte docenten: de nieuwe helden in de samenleving! Hiertoe is hij met Karien van Gennip een docentenstage in het bedrijfsleven aan het opzetten en pleit Rutte voor meer gastcolleges door ondernemers. Enkele ondernemers uit het publiek gaven aan dat ze hier al aan meewerkten. Iemand uit de ICT-branche merkte op dat het hem een jaar kostte om een nieuweling productief te laten werken in zijn sector.
Vraag uit het publiek was of het VMBO wel opleidt voor de banen die er zijn. Volgens Rutte is het VMBO geen afgeronde beroepsopleiding. De VMBO-caroussel die Rutte in Groningen opende en die de studenten door stages met de verschillende functies van de zorg laat kennismaken is een voorbeeld van hoe het ook kan! Een student van de Federatie Leeuwarder Studenten (FLES) gaf aan dat een stage van zes weken veel te kort is om iets te leren.
Het eerder genoemde Kenniscentrum Handel is bezig om langere stages met het bedrijfsleven af te spreken en ook en specifiekere stage-opdracht overeen te komen. Op voorstel van enkele VVD-Tweede Kamerleden zou de VMBO-school kunnen worden gesplitst in een vakleerschool en een MAVO. Er ontstaat dan een praktische en theoretische leerweg. Nu gaat tweederde van de Nederlandse kinderen naar het VMBO en komt 96% er ook met een diploma vanaf. Minister van der Hoeven zelf is bezig met een VMBO fase 2, maar iedere school kan een bord MAVO in plaats van VMBO op de gevel plakken, aldus Rutte! Hij verwijst voor wat betreft de taalachterstand in het basisonderwijs in het Noorden eveneens naar de taken van minister van der Hoeven. In ieder geval heeft de kleinschaligheid in het Noorden ook voordelen aldus de staatssecretaris.
Opmerkelijk is dat Rutte zich –als liberaal - duidelijk uitspreekt voor Artikel 23 Grondwet: Vrijheid van Onderwijs.
Of je (reken- of lees)onderwijs op christelijke, katholieke of bijzonder neutrale wijze krijgt, maakt niets uit voor een liberaal, aldus Rutte.
Een vraag over de wegbezuinigde ID’ers in het onderwijs werd toegelicht door te wijzen op de oude Melkert-banen, waar geen doorstroming naar reguliere banen inzat. In de gemeente Den Haag zijn inmiddels de helft van de ID’ers aan de slag en hebben een aantal voormalige ID’ers 3- tot 5-jarige zogenoemde ‘ooievaar’-banen gekregen. Deze dienen wel tot doorstroming naar reguliere banen, en houden anders gewoon op.
Door de gespreksleider Douwe Kiestra werden alledrie de sprekers hartelijk bedankt en staatssecretaris Rutte gaf aan dat hij graag opnieuw naar Leeuwarden komt, dat het goed met Groningen te combineren valt op één dag.
Ook na afloop bleef het nog lang gezellig in het café, alhoewel tijdens deze rumoerige en pauzeloze avond niet iedereen tevreden het lokaal verliet! De eigenaar vertelde dat er binnenkort een schuifwand zal worden gemonteerd, maar ook de lichtpunten in de (dart)nis en de enige microfoon maken dat de sprekers toch wat slecht verstaanbaar waren. Wellicht is een en ander met dit verslag een beetje goedgemaakt.
Graag tot het volgende VVD-politiek café op dinsdag 5 april 2005!
Voor meer informatie: