Op 2 juni jl. organiseerde de VVD Leeuwarden een Politiek Café over de aanpak van veelplegers, waarvan het volgende verslag. De aanpak van veelplegers heeft een hoge prioriteit gekregen in het veiligheidsprogramma “Naar een veiliger samenleving”. Zo zal er naast de uitbreiding van de detentieplaatsen ook binnen de opsporing en preventie meer aandacht worden geboden aan de zogenaamde “draaideurcriminelen”. In hoeverre heeft Leeuwarden te maken met deze veelplegers? Hoeveel last ondervinden burgers en ondernemers van de kleine criminaliteit? Biedt cameratoezicht of meer blauw op straat de oplossing? Zijn de veelplegers meer gebaat bij een intensieve en hardere aanpak of juist bij beter opvang en begeleiding? En wat mag het kosten: wat hebben we over voor een veiliger samenleving?

De inleiders tijdens de bijeenkomst waren (v.l.n.r.):

1. De heer G. van Zaane, hoofd afdeling verslavingsreclassering bij de Kuno van Dijk stichting te Leeuwarden

2. Mevrouw M. de Boer, beleidsmedewerker veiligheid bij de gemeente Leeuwarden

3. De heer C. Smeltekop, voormalig teamchef Midden Fryslân (binnenstad)

4. De heer J.T.D. Stoffels, officier van justitie te Leeuwarden

.

De doelgroep “veelplegers” is in Nederland ongeveer 12% van alle verdachten, maar zij zorgen voor 20% van de geregistreerde en opgehelderde criminaliteit. Het probleem is echter groter dan de statistieken aantonen, want er wordt in veel gevallen geen aangifte gedaan. Het gaat daarbij vaak om fietsendiefstal, autokraak, winkeldiefstal, etc..

De politie weet dat een relatief kleine groep zorgt voor een groot deel van de overtredingen. Dit is een gevoel, het blijkt niet duidelijk uit de statistieken. Bureau binnenstad heeft op basis van ervaringsgegevens een schatting gemaakt: in Leeuwarden zorgen 9 personen in 2 maanden voor ongeveer 240 delicten.

Volgens justitie waren er in Friesland ongeveer 500 personen die meer dan 10 delicten hebben gepleegd in de afgelopen 3 jaar. Hiervan bevindt zich een 1/3 deel in Leeuwarden. En eigenlijk zijn al deze personen bij de politie en andere instanties bekend. Drie kwart van de veelplegers is verslaafd (aan drugs of alcohol).

Sinds invoeren van de VAV (Versnelde Afhandeling Verslaafden) is volgens de gemeente Leeuwarden de overlast verminderd. Verslaafde delinquenten staan met deze regeling zeer snel voor de rechter, hierover zijn speciale afspraken gemaakt met justitie. De gemeente heeft de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) daarvoor ook aangepast, o.a. samenscholings-verbod en verwijderingsbevel.

Alle forumleden waren het er over eens dat het probleem vooral een gebrek aan capaciteit is, zowel bij justitie, politie, reclassering, gevangeniswezen, etc. Want het gaat er uiteindelijk om hoeveel we als maatschappij willen investeren in politie, justitie, etc. en welke prioriteiten we daarin stellen. Zo zijn er meer cellen nodig, meer plaatsen in zorginstellingen, en daar is dus geld voor nodig. Hetzelfde geldt in feite voor strenger straffen. Landelijk bepalen we met zijn allen welke strafmaat wij hanteren in Nederland.

Het gaat daarbij ook wel degelijk om geld op lokaal niveau. In Nijmegen bijvoorbeeld heeft men 10 plaatsen “ingekocht” in een kliniek voor het verplicht afkicken van verslaafden. Ook hier is vaak een capaciteitstekort, hetgeen Nijmegen op deze manier heeft opgelost.

Minister Donner heeft zeer recent een nieuw voorstel gedaan met betrekking tot veelplegers ofwel stelselmatige daders. Voor kleine delicten kunnen veelplegers een straf krijgen tot maximaal 2 jaar vrijheidsberoving. Hetgeen veel langer is dan nu het geval is. Bovendien worden er 1.000 cellen gereserveerd voor veelplegers.

Alle partijen plus de zorginstellingen werken op dit moment aan het opzetten van een integrale en dadergerichte aanpak in plaats van een delictgerichte aanpak. Het accent komt daarbij te liggen op minderjarige veelplegers, meerderjarige veelplegers en overlast. Vooral de problematiek van minderjarige is lastig, omdat er veel minder instrumenten zijn om deze aan te pakken.

Op een vraag uit de zaal wat de VVD-fractie nu heeft gedaan aan de problematiek, wordt aangegeven dat de VVD nog niet zo lang geleden een notitie heeft gemaakt over de problematiek van hard- en softdrugs (klik hier). En omdat Leeuwarden centrumgemeente is in het kader van de maatschappelijk opvang en verslaafdenzorg en ook de middelen verdeeld, was er tot voor kort de neiging dit ook in Leeuwarden in te zetten. Mede dankzij de VVD is er nu een beleid van meer deconcentratie in de provincie. Leeuwarden is vaak slecht in de repressieve acties, daar loopt men in het algemeen vaak jaren achter vergeleken met plaatsen als Nijmegen. De VVD vindt dat jammer. Terwijl Leeuwarden juist weer een voorloper is als het gaat om het zorg-element, bijvoorbeeld het pension voor zwerfjongeren. Het is niet goed in balans, en daar probeert de VVD-fractie wat aan te doen.

De discussie lokt al met al veel reacties op uit de zaal. De mensen in de zaal willen eigenlijk dat er zwaarder gestraft wordt en hoe meer delicten men pleegt, hoe zwaarder de straffen moeten zijn. De veelplegers moeten zolang mogelijk van de straat gehouden worden. De prioriteit zou minder bij verkeersdelicten moeten liggen en meer bij dit soort criminaliteit. Daarnaast wordt door een enkeling ook gepleit voor vrije verstrekking van heroïne aan de groep die niet meer kan afkicken (naar het Zwitser model). Verder is er een pleidooi voor cameratoezicht. Waarom kunnen er wel camera’s staan bij het het Beursplein voor verkeersovertredingen en niet bij de problematiek van rondhangende jongeren bij de Mercurius-fontein even verderop. En moeten we die mensen nog wel eindeloos lang verzorgen?, vraagt men zich openlijk af. De verslavingsreclassering geeft aan dat wij als maatschappij ook vaak een leven lang zorgen voor andere groepen, bijvoorbeeld psychisch zieken, en eigenlijk is de zorg voor verslaafden vergelijkbaar.

Een verslag van het politiek café van de VVD kunt u ook vinden op www.liwwadders.nl onder de kop “Criminele veelplegers worden fors strenger gestraft”.